​วิศวกรรมสำรวจคืออะไร?


  • หนึ่งใน 8 อาชีพที่สามารถทำงานได้อย่างเสรีใน 10 ประเทศอาเซียน ตามข้อตกลงยอมรับร่วมกัน
  • ประกอบด้วยหลายสาขา
  • มีเทคโนโลยีใหม่ๆ เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง เป็นอาชีพที่ท้าทาย

งานด้านวิศวกรรมสำรวจเป็นการออกแบบวิธีการรังวัดลักษณะทางกายภาพของโลกเพื่อให้ความแม่นยำสูง รวมไปถึงการจัดการและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่ที่ทำการสำรวจมาเพื่อให้กลายเป็นสารสนเทศที่สามารถนำไปใช้ในการวางแผนและการตัดสินใจได้ เนื่องจากข้อมูลเชิงพื้นที่และตำแหน่งเป็นข้อมูลที่พบได้โดยทั่วไป แต่มีความพิเศษกว่าข้อมูลชนิดอื่นๆ จึงทำให้งานทางด้านวิศวกรรมสำรวจเป็นหัวใจหลักของธุรกิจหลายๆด้าน และมีความสำคัญกับการออกแบบและวางผังโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ ครอบคลุมถึงถนน สะพาน และระบบสาธารณูปโภคต่างๆ ซึ่งเป็นลักษณะงานที่มีความสำคัญต่อการวางรากฐานและการพัฒนาของประเทศเป็นอย่างยิ่ง

ลักษณะแยกตามสาขา


ระบบภูมิสารสนเทศ

คือการศึกษากระบวนการทำงานเกี่ยวกับข้อมูลเชิงพื้นที่ ซึ่งประกอบไปด้วยการเก็บ การวิเคราะห์ และการแสดงผลในรูปแบบของแผนที่ ซึ่งข้อมูลเชิงพื้นที่นี้สามารถพบได้โดยทั่วไปและมีความสำคัญต่อการตัดสินใจในเรื่องต่างๆ เช่นการเดินทาง การหาตำแหน่งที่ตั้งร้าน การวางผังเมือง การจัดการที่ดิน เป็นต้น จึงต้องอาศัยเครื่องมือและกระบวนการจัดการข้อมูลที่ออกแบบมาสำหรับข้อมูลเชิงพื้นที่โดยเฉพาะ ทำให้ต้องมีการศึกษาแยกออกมาจากระบบสารสนเทศอื่นๆ

GIS ถูกนำไปประยุกต์ใช้กับงานหลายด้านเช่นทางด้านผังเมือง ก่อสร้าง ขนส่ง การเกษตร รวมไปถึงงานทางด้านธุรกิจการค้า เป็นต้น ตัวอย่างของ GIS ที่พบเห็นได้ทั่วไป เช่น แอปพลิเคชัน Real-time Traffic เป็นการนำข้อมูลการจราจร มาผ่านกระบวนการแปลงจากข้อมูลดิบเป็นเส้นสีที่เข้าใจได้ง่ายด้วยการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ และนำมาแสดงผลโดยการผนวกเข้ากับแผนที่ดิจิทัล ทำให้เราทราบว่าถนนเส้นไหนมีสภาพการจราจรเป็นอย่างไร เป็นประโยชน์สำหรับการวางแผนการเดินทาง โดยเฉพาะในบริเวณกรุงเทพมหานครที่มีผู้สัญจรบนท้องถนนจำนวนมาก

การรังวัดด้วยระบบดาวเทียมนำหน (Global Navigation Satellite Systems: GNSS)

คือการบอกตำแหน่งของวัตถุใดๆบนผิวโลกโดยการรังวัดสัญญาณจากดาวเทียมที่โคจรอยู่รอบโลกตัวอย่างของ GNSS หรือที่เรียกติดปากกันว่า GPS ที่พบเห็นได้ทั่วไป เช่น เครื่อง GPS ที่ช่วยนำทางในรถยนต์หรือสมาร์ทโฟน การที่เครื่องมือสามารถทราบตำแหน่งที่อยู่ของผู้ใช้งาน เนื่องจากภายในเครื่องมีการใส่ชิพ GPS ที่ใช้รับสัญญาณจากดาวเทียมและคำนวณออกมาเป็นตำแหน่งของผู้ใช้ที่มีให้ความถูกต้องในระดับเมตร แต่หากเป็นลักษณะการใช้งานที่ต้องการความถูกต้องสูง เช่น งานด้านวิศวกรรม เครื่องมือที่ใช้รับสัญญาณก็จะมีความแตกต่างออกไป

การรังวัดและทำแผนที่จากภาพถ่ายทางอากาศ (Digital Photogrammetry)

Photogrammetry คือการรังวัดด้วยภาพถ่าย โดยข้อมูลหลักที่งาน photogrammetry ให้ความสนใจคือค่าพิกัดทั้งทางราบและทางดิ่งที่รังวัดได้จากการคำนวณส่วนซ้อนของภาพถ่าย โดยในปัจจุบัน เทคนิคทางด้าน computer vision ได้เข้ามามีบทบาทให้การคำนวณส่วนซ้อนของภาพถ่ายและการคำนวณพิกัดของวัตถุต่างๆ สามารถทำได้โดยอัตโนมัติและมีประสิทธิภาพ ตัวอย่างงานด้าน Photogrammetry ที่แพร่หลายในปัจจุบัน คือการสร้างพื้นผิวแบบจำลองความสูงเชิงเลข (Digital Elevation Model) ด้วยข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียม หรือข้อมูลจากภาพถ่ายทางอากาศ

การสำรวจระยะไกล (Remote Sensing)

คือการศึกษาวิธีการแปลข้อมูลจากวิธีการวัดระยะไกลที่ไม่สัมผัส ซึ่งอาจได้มาจากภาพถ่ายจากกล้องธรรมดา ไปจนถึงข้อมูลภาพถ่ายในช่วงคลื่น เรดาร์, อินฟราเรด, หรือจากแสงเลเซอร์หรือที่เรียกว่า LiDAR การสำรวจระยะไกลนี้มีประโยชน์กับการสำรวจสิ่งแวดล้อมหรือวัตถุทางกายภาพต่างๆบนโลกที่ไม่สามารถเข้าถึงได้โดยง่าย เช่นสถานที่ที่มีสงคราม เป็นดินโคลน หรือในป่าลึก เป็นต้น ทำให้ถูกนำไปใช้ในงานหลายๆด้าน ทั้งการสำรวจทรัพยากร ธรณีวิทยาและโบราณคดี ตัวอย่างการทำงานด้าน Remote Sensing เช่น การตรวจสอบความสมบูรณ์ของผืนป่าจากข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม NOAA AVHRR การสำรวจทางโบราณสถานด้วย LiDAR และการประเมินสภาพภูมิอากาศจากข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม RADATSAT เป็นต้น